سامانه همایش های موسسه پژوهشی علوم و صنایع غذایی

صفحه اصلی / سومین همایش ملی پژوهش های کاربردی امنیت غذایی: فرآوری، ایمنی و سلامت

پتانسیل اسپیرولینا در تولید پوشش های خوراکی عملکردی: از منابع طبیعی تا کاربردهای صنعتی

نویسندگان :

نازنین نیکخوی¹ پرنیان پزشکی² عاطفه صرافان³

1- موسسه آموزش عالی وارستگان مشهد 2- موسسه آموزش عالی وارستگان مشهد 3- موسسه آموزش عالی وارستگان مشهد

کلمات کلیدی :

اسپیرولینا،فیلم خورا‌کی،بسته‌بندی زیست‌تخریب‌پذیر،آنتی‌اکسیدان،ضدمیکروبی

چکیده :

افزایش مصرف بسته‌بندی‌های پلاستیکی غیرقابل‌تجزیه، نگرانی‌های فراوانی در زمینه آلودگی محیط زیست ایجاد کرده است و همین امر ضرورت یافتن جایگزین‌های پایدار را برجسته می‌سازد. یکی از رویکردهای نوین، استفاده از بسته‌بندی‌های زیست‌تخریب‌پذیر و فعال مبتنی بر منابع طبیعی است که علاوه بر کاهش ضایعات پلاستیکی، قابلیت ارتقای ایمنی و ماندگاری مواد غذایی را دارند. در این میان، ریزجلبک اسپیرولینا (Arthrospira platensis) به دلیل دارا بودن مقادیر قابل توجهی پروتئین، پلی‌ساکارید، رنگدانه‌های زیست‌فعال به‌ویژه فایکوسیانین، و ترکیبات آنتی‌اکسیدانی و ضد‌میکروبی، به عنوان ماده‌ای ارزشمند در توسعه فیلم‌ها و پوشش‌های خوراکی مطرح است. در پژوهش حاضر، فیلم‌های زیست‌تخریب‌پذیر حاوی پودر و عصاره اسپیرولینا تهیه و در بسته‌بندی محصولات غذایی فسادپذیر نظیر فیله ماهی قزل‌آلا، ماهی ماکرل و پنیر سنتی مورد استفاده قرار گرفتند. ارزیابی‌های فیزیکوشیمیایی شامل رنگ، pH، محتوای ترکیبات فنلی و فعالیت آنتی‌اکسیدانی، به همراه آزمون‌های میکروبی طی دوره نگهداری انجام شد. نتایج نشان داد افزودن اسپیرولینا موجب بهبود ویژگی‌های مکانیکی و عملکردی فیلم‌ها، افزایش خاصیت آنتی‌اکسیدانی، مهار رشد میکروارگانیسم‌های فسادزا و کاهش تغییرات نامطلوب رنگ و pH گردید. در نتیجه، استفاده از این فیلم‌ها و پوشش‌ها توانست زمان ماندگاری محصولات غذایی را به طور معناداری افزایش دهد. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که کاربرد اسپیرولینا در ساخت فیلم‌ها و پوشش‌های خوراکی می‌تواند راهکاری نوین و پایدار برای جایگزینی پلاستیک‌های سنتی باشد. این بسته‌بندی‌ها ضمن برخورداری از خواص ضد‌میکروبی و آنتی‌اکسیدانی، قادرند کیفیت و ایمنی مواد غذایی را بهبود بخشند و همزمان اثرات منفی زیست‌محیطی ناشی از مصرف پلاستیک را کاهش دهند. با وجود مزایای چشمگیر، چالش‌هایی همچون هزینه تولید و نیاز به بهبود فناوری ساخت همچنان باقی است که در تحقیقات آینده باید مورد توجه قرار گیرد.