سامانه همایش های موسسه پژوهشی علوم و صنایع غذایی

صفحه اصلی / سومین همایش ملی پژوهش های کاربردی امنیت غذایی: فرآوری، ایمنی و سلامت

بررسی پتانسیل نانوکپسوله‌سازی در حفظ کیفیت و ماندگاری اسانس‌های گیاهی در بسته‌بندی‌های هوشمند مواد غذایی

نویسندگان :

ابوالقاسم رهبری¹

1- گروه فناوری کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ملی مهارت، تهران، ایران

کلمات کلیدی :

نانوکپسوله‌سازی،اسانس‌های گیاهی،بسته‌بندی هوشمند،رهایش کنترل‌شده،ماندگاری مواد غذایی،ایمنی زیستی

چکیده :

اسانس‌های گیاهی به‌عنوان ترکیبات طبیعی با خواص ضدمیکروبی و آنتی‌اکسیدانی، در سال‌های اخیر مورد توجه گسترده‌ای در صنعت بسته‌بندی مواد غذایی قرار گرفته‌اند. با این حال، ناپایداری ذاتی این ترکیبات در برابر شرایط محیطی مانند نور، حرارت، اکسیژن و pH، منجر به کاهش اثربخشی آن‌ها در طول فرایند نگهداری و توزیع مواد غذایی می‌شود. از این‌رو، بهره‌گیری از فناوری‌های نوین به‌ویژه نانوکپسوله‌سازی به‌منظور افزایش پایداری، کنترل رهایش و حفظ کیفیت اسانس‌ها در بسته‌بندی‌های هوشمند، به‌عنوان یک راهکار مؤثر مطرح شده است. هدف از این پژوهش، بررسی پتانسیل کاربرد نانوکپسوله‌سازی در حفظ کیفیت و ماندگاری اسانس‌های گیاهی و نقش آن در ارتقاء عملکرد بسته‌بندی‌های هوشمند مواد غذایی است. در این مطالعه، با مرور سیستماتیک منابع علمی، انواع روش‌های نانوکپسوله‌سازی شامل نانوامولسیون، لیپوزوم، کپسول‌های پلیمری و حامل‌های زیستی مورد بررسی قرار گرفت. همچنین، عملکرد نانوکپسول‌های اسانس در حفظ خواص ضدمیکروبی، پایداری شیمیایی و کنترل رهایش ترکیبات فعال در شرایط شبیه‌سازی‌شده نگهداری غذایی ارزیابی شد. نتایج بررسی‌ها نشان داد که نانوکپسوله‌سازی نقش قابل توجهی در بهبود عملکرد اسانس‌های گیاهی در بسته‌بندی‌های فعال داشته و باعث افزایش ماندگاری مواد غذایی، کاهش رشد میکروارگانیسم‌ها، و حفظ ویژگی‌های حسی محصول می‌گردد. در عین حال، چالش‌هایی مانند هزینه بالا، پیچیدگی فرایند و نیاز به ارزیابی‌های ایمنی در مقیاس صنعتی، از موانع تجاری‌سازی گسترده این فناوری محسوب می‌شوند.