سامانه همایش های موسسه پژوهشی علوم و صنایع غذایی

صفحه اصلی / سومین همایش ملی پژوهش های کاربردی امنیت غذایی: فرآوری، ایمنی و سلامت

مروری بر خواص آنتی‌اکسیدانی آستاگزانتین و کاربرد آن در نگهداری و بسته‌بندی مواد غذایی

نویسندگان :

ساناز شکراله ابهری¹ محسن اسمعیلی² هادی الماسی³

1- دانشگاه ارومیه 2- دانشگاه ارومیه 3- دانشگاه ارومیه

کلمات کلیدی :

آستاگزانتین،آنتی‌اکسیدان،بسته‌بندی مواد غذایی،پایداری اکسیداتیو،نگهداری مواد غذایی

چکیده :

آستاگزانتین، یک کاروتنوئید زانتوفیلی قرمز–نارنجی با خواص آنتی‌اکسیدانی بسیار قوی، به دلیل ساختار شیمیایی منحصربه‌فرد شامل پیوندهای دوگانه مزدوج و گروه‌های قطبی هیدروکسیل و کتو، قادر است به‌طور مؤثر رادیکال‌های آزاد را خنثی و از پراکسیداسیون لیپیدی جلوگیری کند. این ترکیب که عمدتاً از ریزجلبک Haematococcus pluvialis، مخمر Phaffia rhodozyma و سایر منابع طبیعی به‌دست می‌آید، در فرم‌های آزاد و استری‌شده حضور دارد و به دلیل پایداری پایین در برابر نور، گرما و اکسیژن، نیازمند فناوری‌های پیشرفته جهت حفظ زیست‌فعالی و افزایش زیست‌فراهمی است. روش‌های استخراج آستاگزانتین از رویکردهای سنتی با حلال‌های آلی تا فناوری‌های نوین مانند امواج فراصوت، مایکروویو، سیال فوق بحرانی، حلال‌های یوتکتیک طبیعی و سیستم‌های نوین انتقال همچون نانوذرات و لیپوزوم‌ها توسعه یافته‌اند. این مقاله مروری با تکیه بر آخرین یافته‌های علمی، به بررسی ساختار، منابع زیستی، مکانیسم‌های آنتی‌اکسیدانی، روش‌های استخراج و فناوری‌های تثبیت آستاگزانتین پرداخته و ضمن مرور کاربردهای آن در صنایع غذایی، بسته‌بندی و آبزی‌پروری، چالش‌های موجود و مسیرهای تحقیقاتی آینده را تحلیل می‌کند. نتایج نشان می‌دهد که توسعه روش‌های استخراج سبز، بهینه‌سازی زیست‌تولید، و طراحی حامل‌های هوشمند می‌تواند به تجاری‌سازی پایدار و ایمن این ترکیب ارزشمند کمک کند.