سامانه همایش های موسسه پژوهشی علوم و صنایع غذایی

صفحه اصلی / سومین همایش ملی پژوهش های کاربردی امنیت غذایی: فرآوری، ایمنی و سلامت

تحلیل چالش‌های ساختاری زنجیره تأمین برنج در ایران و تأثیر آن بر پایداری امنیت غذایی

نویسندگان :

مریم اسدپور گلوگاهی¹ سعید جلالیان² علیرضا کرباسی³

1- دانشگاه فردوسی مشهد 2- دانشگاه فردوسی مشهد 3- دانشگاه فردوسی مشهد

کلمات کلیدی :

زنجیره تامین،برنج،امنیت غذایی،ایران

چکیده :

برنج به‌عنوان کالایی استراتژیک، نقشی محوری در امنیت غذایی ایران دارد. این پژوهش توصیفی-تحلیلی با استفاده از رویکرد ترازنامه و داده‌های ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۳، چالش‌های ساختاری زنجیره تأمین برنج را مورد بررسی قرار می دهد. نتایج نشان داد که زنجیره تأمین با چهار ریسک اصلی (تولید، محیط‌زیست، عرضه و تقاضا) مواجه است. مهم‌ترین یافته‌ها حاکی از افت ۱۶ درصدی تولید داخلی طی دهه اخیر، به‌ویژه ناشی از بحران آب و تغییرات اقلیمی می باشد. همچنین، تراز تجاری به‌شدت منفی، وابستگی ساختاری به واردات را نشان می‌دهد که آسیب‌پذیری کشور را در برابر شوک‌های جهانی افزایش می‌دهد. علاوه بر این، تلفات و ضایعات بسیار بالا و نبود شفافیت در داده‌های ذخیره‌سازی و مصارف غیربازاری، مانع برنامه‌ریزی مؤثر است. این چالش‌های ساختاری، پایداری امنیت غذایی کشور را تهدید می‌کنند. لذا، تمرکز سیاست‌گذاری بر مدیریت جامع ریسک‌های محیط‌زیستی و افزایش شفافیت داده‌ها در کل زنجیره تأمین، ضروری است.