سامانه همایش های موسسه پژوهشی علوم و صنایع غذایی

صفحه اصلی / سومین همایش ملی پژوهش های کاربردی امنیت غذایی: فرآوری، ایمنی و سلامت

تأثیر نانو‏ذرات دی اکسید تیتانیوم و نانولوله کربن بر خصوصیات فیزیولوژی گیاه رزماری تحت شرایط تنش خشکی

نویسندگان :

لیلا صالح زاده¹ یونس پوربیرامی هیر² اسماعیل چمنی³ بهروز اسماعیل پور⁴ مهین پور اسمعیل⁵

1- دانشگاه محقق اردبیلی 2- دانشگاه محقق اردبیلی 3- دانشگاه محقق اردبیلی 4- دانشگاه محقق اردبیلی 5- دانشگاه محقق اردبیلی

کلمات کلیدی :

تنش خشکی،نانوذرات،رزماری،خصوصیات فیزیولوژی،دی اکسید تیتانیوم،نانولوله کربن

چکیده :

خشکی از مهم‌ترین تنش‌های محیطی است که با ایجاد اختلال در رشد و متابولیسم گیاهان، عملکرد محصولات کشاورزی را به شدت محدود می‌کند. گیاهان در مواجهه با این استرس، طیفی از تغییرات مورفولوژیکی و فیزیولوژیکی از جمله کاهش سطح برگ، تغییر در تعرق، فتوسنتز و تولید متابولیت‌های ثانویه را تجربه می‌کنند. در سال‌های اخیر، به‌کارگیری نانوذره به عنوان رویکردی نوین برای افزایش مقاومت گیاهان در شرایط تنش خشکی مطرح شده است. در این پژوهش اثر دو نوع نانوذره، نانوذرات دی‌اکسید تیتانیوم و نانولوله‌های کربنی، بر شاخص‌های فیزیولوژیکی گیاه دارویی رزماری تحت شرایط تنش خشکی بررسی شد. آزمایش به صورت فاکتوریل بر پایه طرح بلوک‌های کاملاً تصادفی و با پنج تکرار در گلدان اجرا گردید و تیمارها شامل پنج غلظت مختلف از هر نانوذره (0، 30، 60، 90 و 120 میلی‏گرم در لیتر) در دو سطح آبیاری (50 درصد و 100 درصد نیاز آبی) بودند. در بررسی صفات فیزیولوژیکی نیز تنش خشکی تأثیر معنی‌داری بر DPPH، فلاونوئید و فنل (در سطح ۱ درصد) و کلروفیل‏ها a (در سطح ۵ درصد) داشت. نانوذرات به‌تنهایی نیز تأثیر معنی‌داری بر DPPH، فلاونوئید،کلروفیل‏ها b و پرولین (در سطح ۱ درصد) گذاشت. تأثیر متقابل تنش خشکی و نانوذرات نیز فقط بر کلروفیل‏ها b و کاروتنوئید (در سطح ۵ درصد) و فنل و پرولین (در سطح ۱ درصد) معنی‌دار بود. همچنین می توان نتیجه گرفت که کاربرد غلظت 120 میلی‏گرم در لیتر نانو ذره دی اکسید تیتانیوم و غلظت 120 میلی گرم در لیتر نانولوله کربنی توانست اثرات تنش خشکی را تعدیل کند و شاخص ها را افزایش دهد.