سامانه همایش های موسسه پژوهشی علوم و صنایع غذایی

صفحه اصلی / سومین همایش ملی پژوهش های کاربردی امنیت غذایی: فرآوری، ایمنی و سلامت

گرسنگی پنهان، سیاست‌های آشکار: واکاوی تناقض میان راهبردهای غنی‌سازی و روند نزولی فراهمی آهن و روی در ایران (۲۰۱۲-2022)

نویسندگان :

سعید جلالیان¹ ارمغان صابری گودرزی² سارا ناجی طبسی³ حسین محمدی⁴ علیرضا کرباسی⁵

1- دانشگاه فردوسی مشهد 2- موسسه پژوهشی علوم و صنایع غذایی 3- موسسه پژوهشی علوم و صنایع غذایی 4- دانشگاه فردوسی مشهد 5- دانشگاه فردوسی مشهد

کلمات کلیدی :

امنیت غذایی،روی،آهن،رژیم غذایی،ایران

چکیده :

گرسنگی پنهان به عنوان یک چالش جهانی، با کمبود ریزمغذی‌های حیاتی مانند آهن و روی همراه است که سلامت و بهره‌وری جوامع را تهدید می‌کند. این پژوهش به واکاوی تناقض میان سیاست‌های غنی‌سازی مواد غذایی در ایران و روند نزولی فراهمی آهن و روی طی دوره ۲۰۱۲-2022 می‌پردازد. فراهمی آهن (زیرشاخص 2-3-3) و روی (زیرشاخص ۳-۳-۳) به عنوان دو زیرشاخص از بعد کیفیت و ایمنی شاخص جهانی امنیت غذایی (GFSI) انتخاب شده‌اند. با بهره‌گیری از رویکرد ترکیبی، داده‌های ترازنامه مواد غذایی سازمان فائو برای برآورد مقادیر خام سرانه استخراج و نرمال‌سازی گردید. همچنین، تحلیل اسنادی قوانین و برنامه‌های ملی مانند غنی‌سازی آرد با آهن و مکمل‌یاری انجام شد. یافته‌ها نشان‌دهنده کاهش ۲۸ درصدی امتیاز فراهمی آهن (از 7/41 به 9/29) و ۲۴ درصدی روی (از ۳۹ به 7/29) است، که این روند علی‌رغم برنامه‌های موجود، ناشی از ضعف نظارت، محدودیت‌های استاندارد ملی (۱۴۰۲-۱۰۳) و تأثیر شوک‌های اقتصادی بر الگوی مصرف است. در نتیجه، پیشنهاد می‌شود سیاست‌های یکپارچه‌ای شامل گسترش غنی‌سازی آهن و روی، تقویت نظارت دیجیتال، یارانه‌های هدفمند و برنامه‌های آموزشی برای دستیابی به امنیت تغذیه‌ای پایدار اتخاذ گردد. این یافته‌ها مبنایی برای بازنگری سیاست‌های تغذیه‌ای کشور فراهم می‌آورند.