سامانه همایش های موسسه پژوهشی علوم و صنایع غذایی

صفحه اصلی / سومین همایش ملی پژوهش های کاربردی امنیت غذایی: فرآوری، ایمنی و سلامت

مروری بر کاربرد کربن‌دات‌ها به عنوان نگهدارنده سبز در صنعت غذا: سنتز، خواص عملکردی و ملاحظات ایمنی

نویسندگان :

الهه جدی¹ دینا شهرام پور²

1- موسسه پژوهشی علوم و صنایع غذایی مشهد 2- موسسه پژوهشی علوم و صنایع غذایی مشهد

کلمات کلیدی :

کربن‌دات،ضدمیکروبی،آنتی اکسیدان،ایمنی و مقررات غذایی

چکیده :

کربن‌دات‌ها به‌عنوان یک گروه جدید از نانو مواد زیست‌سازگار، به دلیل قابلیت سنتز سبز از منابع طبیعی و ضایعات کشاورزی و خواص عملکردی بسیار خوب، توجه روزافزون پژوهشگران صنایع غذایی را به خود جلب کرده‌اند. این مقاله مروری با هدف بررسی روش های سنتز کربن دات ها و همچنین ارزیابی خواص عملکردی آنها به عنوان نگهدارنده سبز موادغذایی، چالش ها و ملاحظات ایمنی موجود طی بازه سال های ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۵ انجام شد. جست‌وجو در پایگاه‌های معتبر صورت گرفت و مقالات تحلیل شدند. یافته‌ها نشان داد امکان تولید کربن دات ها از طریق روش های مختلف بالا به پائین ( لیزر ابلیشن، آسیاب مکانیکی و الکتروشیمی) و پائین به بالا ( هیدروترمال، مایکروویو و پیرولیز) وجود دارد. کربن‌دات‌ها دارای فعالیت‌های چندگانه از جمله، خاصیت آنتی‌اکسیدانی (مهار رادیکال‌های آزاد و کاهش پراکسیداسیون لیپیدی تا حدود ۴۰٪ کاهش)، ضدمیکروبی (در برابر باکتری‌های بیماری زا گرم‌مثبت، گرم‌منفی و کپک های عامل فساد) و توانایی جذب پرتو فرابنفش هستند. ادغام کربن‌دات‌ها در فیلم‌ها و پوشش‌های زیست سازگار مانند کیتوزان و نانوسلولز منجر به تولید بسته‌بندی‌های فعال و هوشمند شده است که در برخی محصولات ماندگاری ۷ تا ۱۴ روز افزایش یافت. با این وجود، داده‌های ایمنی در خصوص سمیت مزمن و مهاجرت کربن‌دات‌ها محدود بوده و چارچوب‌های مقرراتی بین‌المللی بر ارزیابی موردبه‌مورد تأکید دارند. بر این اساس، پژوهش‌های آینده باید بر استانداردسازی فرآیندهای سنتز سبز، انجام آزمون‌های ایمنی بالینی و تدوین استانداردهای ملی برای تسهیل تجاری‌سازی متمرکز شوند.