سامانه همایش های موسسه پژوهشی علوم و صنایع غذایی

صفحه اصلی / سومین همایش ملی پژوهش های کاربردی امنیت غذایی: فرآوری، ایمنی و سلامت

تأثیر ویژگیهای بسته‌بندی آبمیوه بر قضاوت شناختی مصرف‌کنندگان درباره سلامت، کیفیت و طعم محصول

نویسندگان :

حافظ صفری¹

1- وزارت آموزش و پرورش

کلمات کلیدی :

کمبودتوجه،بیش فعالی،ریزمغذی،کودکان،زنجان

چکیده :

بسته‌بندی محصولات غذایی به‌ویژه نوشیدنی‌ها، نقش مهمی در شکل‌دهی ادراک مصرف‌کنندگان ایفا می‌کند. ویژگی‌های بصری بسته‌بندی می‌توانند بر قضاوت شناختی درباره سلامت، کیفیت و طعم محصول تاثیرگذار باشند. پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر ویژگی‌های بسته‌بندی آبمیوه بر قضاوت شناختی مصرف‌کنندگان درباره سلامت، کیفیت و طعم محصول در چارچوب نظریه‌های شناختی-ادراکی انجام شده است. این مطالعه در زمستان 1403 در شهر زنجان انجام و از روش آزمایشی با طرح بین‌گروهی استفاده شده است. جامعه آماری این تحقیق شامل کلیه دانشجویان شاغل به تحصیل در دانشگاه های شهر زنجان بود که ۹۰ نفر از آنان(۴۵ زن، ۴۵ مرد) به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و به‌صورت تصادفی به سه گروه آزمایشی(هر گروه ۳۰ نفر) تقسیم شدند. گروه اول نوشیدنی با بسته‌بندی و طراحی طبیعی، رنگ سبز و با برچسب حاوی عنوان بدون افزودنی، گروه دوم نوشیدنی بسته‌بندی صنعتی با رنگ قرمز و بدون برچسب خاص و گروه سوم بسته سفید ساده با نام عمومی و بدون طراحی دریافت نمود. قبل از مصرف، شرکت کنندگان فقط بسته‌بندی را مشاهده کرده و سپس به پرسشنامه سنجش قضاوت شناختی حاوی سنجش ادراک ذهنی از کیفیت، سلامت و طعم احتمالی محصول پاسخ دادند. داده‌ها با نرم‌افزار SPSS-23 و اجرای آزمونهای تحلیل واریانس چند متغیره، تحلیل واریانس یک‌طرفه(ANOVA) و آزمون تعقیبی توکی(Tukey) تحلیل شدند. نتایج نشان داد تفاوت معناداری بین سه گروه در ارزیابی شناختی آن‌ها از سلامت محصول(p<0.01)، کیفیت محصول(p<0.05) و طعم محصول(p=0.11) وجود داشت. گروهی که بسته‌بندی با طراحی طبیعی و برچسب تغذیه‌ای را مشاهده کرده بودند، بالاترین نمرات را در ادراک سلامت، کیفیت و طعم محصول گزارش دادند. ویژگی‌های بصری بسته‌بندی، به‌ویژه رنگ‌های طبیعی و برچسب‌های تغذیه‌ای، می‌توانند نقش مؤثری در شکل‌گیری قضاوت شناختی مصرف‌کنندگان نسبت به کیفیت، سلامت و مزه محصول حتی پیش از چشیدن آن ایفا کنند. بنابراین طراحان بسته‌بندی و بازاریابان غذایی می‌توانند با بهره‌گیری از اصول روان‌شناسی شناختی، رفتار خرید مصرف‌کننده را به‌طور مؤثر تحت تأثیر قرار دهند.